Wilt u een houtkachel en laat u een rookkanaal installeren? Loopt het dubbelwandige rookkanaal buiten de opstellingsruimte, bijvoorbeeld door een verdiepingsvloer naar andere ruimtes? Dan is een brandwerende omkokering verplicht. Deze koof beschermt houten balken, isolatie en andere brandbare materialen tegen de warmte van het rookkanaal.
Wanneer is een omkokering van het rookkanaal verplicht?
Bij reguliere dubbelwandige rookkanalen is buiten de opstellingsruimte een brandwerende omkokering verplicht. Deze moet voldoen aan de geteste systeemopbouw en de montagevoorschriften van de fabrikant, ook bij doorvoeren door vloer, plafond en dak. Een omkokering is dus meer dan een nette afwerking van de kachelpijp: het is onderdeel van de veilige installatie.
Besluit bouwwerken leefomgeving en NEN 6062
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit, stelt eisen aan de brandveiligheid van rookgasafvoervoorzieningen. NEN 6062:2024 beschrijft hoe die brandveiligheid wordt bepaald. Wanneer een omkokering noodzakelijk is, maakt deze deel uit van de beoordeelde rookgasafvoervoorziening. Daarom mag u niet zomaar zelf een koof samenstellen en aannemen dat deze aan de norm voldoet. De prestatieverklaring, testrapporten en montagevoorschriften van de fabrikant zijn leidend. Voor een bestaande schoorsteen of een nieuwe installatie kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn zodat deze voldoet aan de huidige wetgeving.
Omkokering van een dubbelwandig rookkanaal
Een geïsoleerd dubbelwandig rookkanaal heeft een binnen- en buitenwand met isolatie ertussen. Ook bij een enkelwandige kachelpijp in de opstellingsruimte moet de afstand tot brandbare delen worden gecontroleerd; die pijp wordt niet zonder meer op dezelfde manier omkokerd. Toch kan de buitenzijde door de rookgassen tijdens het stoken erg warm worden. Bij een schoorsteenbrand door creosootvorming ontstaan hoge temperaturen en extra brandgevaar. Wij werken onder meer met Thermovast G70. Voor dit systeem gelden specifieke veiligheidsafstanden en voorschriften voor de koof; een willekeurige aftimmering biedt niet automatisch dezelfde bescherming.
Welke materialen zijn geschikt voor een brandwerende omkokering?
Voor een brandveilige omkokering van de rookgasafvoer zijn onbrandbare, hittebestendige materialen nodig. Ook bevestigingen, voegen en aansluitingen moeten voldoen aan de voorgeschreven constructie.
Brandwerende platen: Promatect, Promasil en Superisol
Veelgebruikte materialen zijn lichte, hittebestendige calciumsilicaatplaten, zoals bepaalde uitvoeringen van Promatect, Promasil en Superisol. Controleer of de voorgeschreven platen de vereiste brandreactieklasse, bijvoorbeeld A1, hebben. Niet iedere uitvoering is geschikt: de producteigenschappen moeten aansluiten bij de geteste toepassing. Ook cellenbeton of ander brandwerend plaatmateriaal kan in een specifieke goedgekeurde opbouw worden gebruikt. Een gewone gipsplaat, houten regels of standaard aftimmermateriaal zijn geen vervanging voor een voorgeschreven brandwerende koof.
Welke plaatdikte is nodig?
De benodigde plaatdikte hangt af van het gekozen materiaal, de diameter van het rookkanaal en de geteste constructie. Er bestaat geen algemene regel dat bijvoorbeeld 12 mm voor iedere omkokering nodig is. Soms worden dikkere platen of meerdere lagen voorgeschreven. Ook de wijze waarop platen worden geschroefd, verlijmd of met brandwerende voegen verbonden, maakt verschil. Controleer daarom altijd de technische documentatie voordat u materiaal bestelt of de koof laat maken.
Wat is de minimale afstand tot brandbare materialen?
De minimale afstand tussen het rookkanaal en brandbare materialen wordt bepaald door de classificatie en installatievoorschriften van de fabrikant. Bij een G70-aanduiding hoort bijvoorbeeld een afstand van 70 mm voor de daarbij gespecificeerde toepassing. Dat betekent niet dat iedere koof met een vrije ruimte van 70 mm automatisch veilig is. De complete omkokering moet volgens de geteste systeemopbouw worden aangebracht. Ook de afstand tussen de pijp en de binnenzijde van de koof verdient aandacht.
Afstand tot houten balken en isolatie
Houten balken, dakbeschot, vloerdelen en brandbaar isolatiemateriaal mogen niet binnen de voorgeschreven veiligheidsafstand komen. Een veelgemaakte fout is het opvullen van de ruimte rondom het dubbelwandige kanaal met extra isolatie. Dat kan juist warmteophoping veroorzaken. Een eventuele luchtspouw en ventilatie moeten precies volgens de geteste systeemopbouw worden uitgevoerd. Ook metalen profielen, schroeven en andere onderdelen mogen geen ongewenste warmteoverdracht naar brandbare bouwdelen veroorzaken. Houd de vrije ruimte aan zoals het systeem voorschrijft. Door langdurige blootstelling aan warmte kunnen houten balken en andere brandbare materialen langzaam veranderen. Dit proces heet pyrolyse. Hierbij wordt het materiaal thermisch afgebroken en kan de temperatuur waarbij het ontbrandt dalen. Daardoor kan na langdurige verhitting brand ontstaan, zelfs zonder direct contact met vuur. Daarom zijn de voorgeschreven veiligheidsafstanden tussen het rookkanaal en brandbare materialen zo belangrijk.
Hoe moet u een rookkanaal omkokeren?
Bij het omkokeren van een dubbelwandig rookkanaal wordt een brandwerende koof rondom de kachelpijp geplaatst. Hiervoor worden geschikte brandwerende platen gebruikt, die volgens de montagevoorschriften van het rookkanaalsysteem worden bevestigd. Tussen het rookkanaal en de omkokering blijft de voorgeschreven afstand vrij dus dit niet isoleren. Bij vloer- en plafonddoorvoeren gelden aanvullende voorschriften voor de aansluiting op de constructie.
Omkokering bij vloer- en plafonddoorvoeren
Wanneer het rookkanaal door een verdiepingsvloer of plafond loopt, moet de omkokering een correcte doorvoer hebben. Vooral een houten vloer vraagt extra aandacht: balken en andere brandbare materialen bevinden zich vaak dicht bij de kachelpijp. De omkokering moet bij brandbare vloeren en dakbeschot ononderbroken doorlopen. Het niet juist plaatsen van de koof in een door een verdieping kan de brandveiligheid aantasten. Bij een betonnen vloer of schuin dak kunnen extra eisen gelden volgens de montagevoorschriften. De juiste doorvoer wordt meegenomen wanneer wij een rookkanaal aanleggen.
Omkokering afwerken en ventileren
Een brandwerende koof kan strak worden afgewerkt met geschikt stucwerk of een andere toegestane afwerking. De buitenafwerking van deze ombouw mag de brandwerende constructie niet aantasten. Ventilatieopeningen en ventilatieroosters moeten uitsluitend worden aangebracht en gedimensioneerd zoals de systeemvoorschriften aangeven; ventilatieroosters mogen niet worden dichtgezet. Zorg bovendien dat noodzakelijke inspectie- en reinigingsopeningen en bereikbare koppelstukken toegankelijk blijven. Ook bij een omkokerd rookkanaal blijft regelmatig onderhoud belangrijk.
Omkokering rookkanaal laten plaatsen
Bij DM Houtkachels zijn wij zelf de monteurs: we beoordelen de vloer- en dakconstructie, controleren de veiligheidsafstanden en kiezen het geschikte brandwerende plaatmateriaal. We plaatsen het rookkanaal en de benodigde omkokering zelf, volgens de voorschriften van het toegepaste systeem. Wilt u weten wat bij uw woning nodig is? Neem contact op met DM Houtkachels voor advies en een passende offerte.
