Is een open haard verboden in Nederland? Nee, er bestaat in 2026 geen algemeen landelijk verbod op het gebruik van bestaande open haarden. Wel kunnen gemeenten lokale regels voor houtstook vaststellen, bijvoorbeeld een stookverbod bij ongunstige weersomstandigheden. Heeft u een traditionele open haard of wilt u hout blijven stoken? Controleer dan de regels van uw gemeente en het actuele advies van de Stookwijzer.
Welke regels gelden voor een bestaande open haard?
Naast landelijke veiligheidsregels kunnen gemeenten via hun omgevingsplan houtstook beperken om overlast tegen te gaan. Een beperking op het gebruik betekent niet automatisch dat u uw bestaande open haard moet verwijderen. Controleer de actuele regels van uw gemeente.
In Eindhoven geldt sinds 1 oktober 2025 bij code oranje of rood van de Stookwijzer een verbod op houtstook binnenshuis, ook in open haarden. Elders kunnen andere regels gelden. De overheid geeft uitleg over lokale regels voor houtstook; controleer daarnaast uw gemeente.
Wanneer mag u geen hout stoken volgens de Stookwijzer?
De Stookwijzer kijkt naar de wind en de luchtkwaliteit en geeft advies per postcodegebied. Bij code oranje wordt houtstook afgeraden en bij code rood is het advies om geen houtvuur te maken. Dit is landelijk een advies, maar een gemeente kan aan code oranje of rood een juridisch verbod verbinden. Bij windstil of mistig weer blijft houtrook langer hangen. Daardoor kunnen fijnstof en andere schadelijke stoffen voor omwonenden toenemen. De Stookwijzer en het Stookalert helpen u bepalen wanneer hout stoken onverstandig is.
Worden open haarden in 2030 verboden?
Er is geen vastgesteld algemeen landelijk verbod dat alle bestaande open haarden vanaf 2030 verbiedt. Het Schone Lucht Akkoord verplicht u niet om een bestaande open haard op een vaste datum te verwijderen. De strengere milieueisen uit de Ecodesign-regels voor houtkachels gelden sinds 2022 voor nieuwe toestellen die onder deze eisen vallen, niet als algemene verwijderplicht voor bestaande haarden. Lokale beperkingen blijven mogelijk.
Wat mag u wel en niet verbranden?
Gebruik alleen geschikt, droog hout dat schoon en onbehandeld is. Geverfd hout, geïmpregneerd hout en ander afval verbranden is verboden. Ook ongeverfd hout moet voldoende droog zijn: natte brandstof geeft meer rook en vergroot de kans op onvolledige verbranding. De keuze voor geschikt hout voor een houtkachel is daarom belangrijk. Ook met droog hout blijft houtrook schadelijke stoffen bevatten.
Waarom verkoopt DM Houtkachels geen open haarden meer?
Bij DM Houtkachels maken en verkopen we geen traditionele open haarden meer. Een traditionele open haard heeft doorgaans een rendement van ongeveer 10 tot 20%, tegenover circa 75 tot 85% bij veel moderne gesloten houtkachels en houthaarden. Daardoor is voor dezelfde hoeveelheid bruikbare warmte meer hout nodig. Bovendien stoot een traditionele open haard doorgaans aanzienlijk meer fijnstof en andere schadelijke stoffen uit dan een moderne gesloten houtkachel of houthaard. Bij gesloten toestellen zijn de luchttoevoer en verbranding beter te regelen, waardoor de uitstoot bij correct gebruik veel lager kan zijn. Helemaal uitstootvrij zijn ook deze toestellen niet. Daarom richten wij ons op houtkachels en gesloten houthaarden die de warmte beter benutten en waarvan de verbranding beter regelbaar is. Ook bij deze toestellen blijft verantwoord stoken belangrijk.
Oude open haard moderniseren met een moderne houthaard
Een oude open haard hoeft niet altijd volledig te worden verwijderd. Soms kan een moderne inzethaard of inzet houtkachel in de bestaande schouw worden geplaatst, zodat u het vuur achter glas kunt gebruiken en de warmte beter benut. Of dit mogelijk is, hangt onder meer af van de afmetingen, de schouw en het rookkanaal. Niet altijd is daarvoor ingrijpend breekwerk nodig. Het moderniseren van een open haard met een inzethaard kan dan een passende oplossing zijn.
Wat gebeurt er bij rookoverlast door een open haard?
Ook waar geen specifiek stookverbod geldt, blijft hout stoken zonder overlast voor de buren belangrijk. De Omgevingswet en gemeentelijke regels bieden mogelijkheden om ernstige hinder door rook, roet en geur aan te pakken. Bij aanhoudende overlast kan de gemeente meldingen onderzoeken en afhankelijk van de plaatselijke regels maatregelen treffen. Stook daarom niet bij ongunstige weersomstandigheden, laat uw schoorsteen regelmatig vegen en voorkom rook die de omgeving binnendringt. Bij onvolledige verbranding kan creosoot in het rookkanaal ontstaan, wat het risico op schoorsteenbrand vergroot. Een onderhouden rookkanaal helpt bij de veilige afvoer, maar voorkomt overlast en schoorsteenbrand niet altijd.
Advies over uw bestaande open haard
Of u een bestaande haard mag blijven gebruiken, hangt af van de plaatselijke regels en de technische veiligheid. Het lage rendement van een open haard kan een reden zijn om voor een gesloten alternatief te kiezen. Voor advies kunt u terecht in onze showroom in Wageningen.
Bronnen: Rijksoverheid, Informatiepunt Leefomgeving en Gemeente Eindhoven. Controleer gemeentelijke regels altijd opnieuw, omdat deze kunnen veranderen.
